Hidde Bernardus Galema

                Hidde Galema en Johanna van Lommel en 2e Helena Resing Kinderen en kleinkinderen

Hidde Galema

Hidde Galema

Hidde Bernardus Galema werd geboren 16 juli 1873 te Nijland als derde kind en tweede zoon van IJsbrand Galema en Akke Teernstra; hij was 7 jaar jonger dan zijn oudste broer Klaas. Veel van wat ik van Hidde zal vertellen heb ik  gehoord van zijn jongste dochter Lei-deke te Arnhem en van de echtgenoot van een jonger nichtje van haar, Jos Hekking te Nijmegen. Mijn verde-re  bronnen voor deze familietak bestaan opnieuw uit het Grote Galema-familieboek en uit gegevens verza-meld door Loes van Aggelen-Galema te Harlingen.

Hidde ging naar de HBS te Sneek, zoals zijn vader al zijn zoons voorstelde. Alleen hij deed het. Daarna – hij is dan begin 20 – helpt hij in 1895 zijn oudste broer Klaas, die dan al getrouwd is en drie kinderen heeft, bij het afwerken van zijn zaken, wanneer deze  zijn slijterij en drankwinkel ‘De Valk’ in Bolsward na acht jaar moet opgeven. Zelf zal Hidde  pas op 34 jarige leertijd trouwen. Eerst gaat hij enkele jaren naar Frankrijk, naar een van de beste wijn kastelen van Bordeaux, het Château d’Angludet met de bekende wijn Margaux. Ik herinner mij dit merk goed omdat mijn vader deze wijn ook in de kelder had. Het is goed mogelijk dat hij adviezen kreeg van Hidde, generatiegenoot van hem; regelmatig kwam hij in Den Haag op het ministerie vanwege de zuivel.

Leideke vertelde mij bewogen over haar vader, die kort voor zijn plotselinge dood in 1945, haar zijn levensverhaal vertelde. Hidde wilde aanvankelijk naar de Technische Hogeschool in Delft maar werd daar als katholiek niet aangenomen. Zonder zijn ideaal helemaal op te geven ging hij toen naar Frankrijk. Met de opgedane kennis werd hij daarna in een wijnhandel aan de Prinsengracht importeur van de beste wijnen voor het uitgebreide corps diplomatique te Den Haag. Maar toch informeerde hij opnieuw of hij nu wél in Delft zou worden aangenomen.

Huwelijk Hidde en Johanna  van LommelHidde Hij huwt vervolgens  in Den Haag op 6 augustus 1907 met Johanna Wilhelmina van Lommel, dochter van Johannes Cornelis, hotelhouder, en Theodora Reinalda Coenen, geboren te Den Haag 24 juni 1873. Hidde en Johanna zijn beiden even oud, 34 jaar en zij gaan  wonen  aan de Laan van Nieuw-Oost-Indië 163, een huis waarvan Hidde waarschijnlijk al eigenaar is en waar hij zal wonen wanneer hij en zolang hij in Den Haag zal blijven (gegevens van Loes).

19 Mei 1908  wordt hun eerste kind IJsbrand geboren.

Hidde lijdt aan bronchitis en laat zich onderzoeken. Op Zondagochtend, komend uit de kerk, zien Hidde en Johanna een koets voor hun huis staan: de huisarts is in huis. IJsbrand, ongeveer 2 jaar staat in de box. Hiddes aanhoudende bronchitis blijkt TBC te zijn. De beslissing wordt genomen om te gaan kuren in een klein particulier sanatorium in Doorn van dokter van der Wey, een zoon van de huisarts uit Halfweg Tjerkwerd, waarmee Hidde een zeer goede relatie heeft behouden uit de zijn jonge jaren  in Friesland. Er wordt  op advies van  dokter van  der Wey  niet gekozen voor het elitaire Davos in Zwitserland. Van der Wey heeft zijn eigen methode, die bestond in absolute rust en vermijding van alle zenuwachtige toestanden. Gevraagd naar de duur van de genezing voorspelde Van der Wey dat Hidde  genezen zou  zijn  als IJsbrand  naar school zou  gaan, dus  na ongeveer  5 jaar

Pater Hendriks en Hid- de spelen een partij na van Euwe en Wegener om het wereldkampi-oenschap
Pater Hendriks en Hidde spelen een partij na van Euwe en Wegener om het wereldkampioenschap

Daarmee was Delft voorgoed van de baan. Leideke vertelt, dat een student uit Delft, Baudet, Hidde als medepatiënt ‘gezelschap’ kwam houden. Van hem leerde Hidde schaken, hij ontwikkelde zich zelfs tot een uitstekend schaker. Zijn leven lang zou hij een enthousiast beoefenaar blijven. Hij werd lid van de Haagse club waarvan Euwe, een bekend kampi-oen  in die  tijd, ook lid was. Hidde speelde met anderen Euwes toer-nooien na, zoals op  de foto te zien is. De kuur bleek na ruim een jaar volledige genezing op te leveren. Toch gaat Hidde samen met zijn vrouw en IJsbrand nog een half jaar naar Arosa, Zwitserland met verblijf in hotel Bristol. Na zjn volledige genezing woonde Hidde  met zijn gezin op de Veluwe. Hij vatte toen het plan op om samen met zijn vriend, Dr Nolthenius, een sanatorium ‘nieuwe stijl’ op te richten met paviljoenbouw. Het zal verder uitgroeien  tot het Zonnehuis, Loenense weg te Beekbergen.

Zonnehuis Beekbergen
Zonnehuis Beekbergen

Hun tweede kind Theodora Frederika Maria (Thea) wordt in Beekbergen geboren op 7 februari 1911.
In 1913 is het gezin weer terug in Den Haag in hun huis in de Laan van Nieuw-Oost-Indië 163. Daar wordt op 10 maart 1914 hun volgende, het  derde kind, Cornelia Agatha Sijtske geboren – Sytske wordt haar roepnaam. Na haar geboorte wordt  haar moeder echter bedlegerig en twee jaar later overlijdt zij aan kanker. Zij was artistiek, schilderde en ontwierp o.a. haar eigen meubels. Over haar werd steeds gesproken als over ‘moeder die dood is”, vertelde Loes.

Helena Resink en Hidde Galema
Helena Resink en Hidde Galema

Hidde hertrouwt een jaar later met Helena Francisca Maria Resing (ook als Reesinck of Resink sink geschreven), op 23 augustus 1878 te Zutphen geboren.

Na drie kinderen uit het 1e huwelijk wordt nog een dochter, Aleida Helena  geboren op 24 september 1919 in Den Haag – roepnaam Leideke.

Leideke vertelde mij uitvoerig over de ouders van haar moeder, hetgeen zij vermoedelijk deed omdat zij in hen veel van zichzelf ziet. Grootvader was Johannes Christiaan Reesinck, geboren 1836  te Didam. Hij was huisschilder; hij leerde na de lagere school het vak van zijn vader. Hij wilde echter meer en toen hij hoorde dat in  Amsterdam het Rijksmuseum  werd gebouwd, vertrok hij te voet met zijn plunje aan een stok over zijn schouder. Het was het begin van de 2e helft van de 19e eeuw. Tijdens de tocht verdiende hij de  kost door losse schilderwerkjes aan te nemen; ook schilderde hij landschapjes. Aangekomen in Amsterdam solliciteerde hij en kwam hij op de loonlijst als schildersknecht bij de bouw van het Rijksmuseum. Tijdens pauzes ontmoette hij grote schilders als Breitner en Mesdag, die naar de bouw kwamen kijken.

Hij werd gemotiveerd om naar Parijs te gaan, waar de fotografie was uitgevonden. Ook hier ging hij te voet naar toe. Daar leerde hij het vak van fotograaf. Dit stelde hem in staat, toen hij terugkeerde, om zich in Zutphen als fotograaf te vestigen in de Brugstraat 1, op de hoek van de kade, waar hij in 1910 hoffotograaf is. In de hele omgeving van Gelderland waren vele prachtige kastelen, waarvan hij de schoonheid nu voor zichzelf en anderen kon vastleggen op foto’s. In Herwen en Aerdt/Lobith trouwde hij met Aleida Stokman en op 23 augustus 1878 werd hun een dochter Helena geboren.

Helena ging als eerste vrouwelijke student studeren aan de chemische hogeschool te Münster in Westfalen. Haar broer moest mee als chaperon en student. Helena’s  eerste man Gerrit of Gerardus van Roekel was koffiehandelaar te Zutphen, hij was enig kind en zeer bemiddeld maar van gereformeerde huize. Zij hadden beiden besloten hetzelfde kerkgenootschap te kiezen; het duurde echter enige tijd voordat zij besluiten konden; de keuze viel op de rk. Kerk.

Na hun huwelijk gingen zij op huwelijksreis naar Noorwegen, hetgeen in die tijd nog zeer bijzonder was. Gerrit overkwam daarna een ongeval met een machine met roestig metaal in zijn bedrijf, waardoor hij gewond raakte aan zijn been. Ook dat bleek heel bijzonder; hij kreeg een zeer hoge koorts. Een bekende professor ‘Lans’ kwam per rijtuig uit Amsterdam, onderweg de paarden wisselend om de reis te versnellen en opereerde Gerrit ter plaatse vanwege bloedvergiftiging, waarvoor hij aderlating verrichtte. De koorts verdween onmiddellijk. Wanneer de koorts binnen 24 uur terugkeerde moest professor Lans onmiddellijk weer gewaarschuwd worden. Helaas was dit het geval; professor Lans  deelde mee dat er geen heil meer was; Gerrit overleed. Helena en Gerrit  waren nog geen tweënhalfjaar getrouwd. Leideke vertelde alsof het gisteren gebeurde.  Enkele jaren later hertrouwde Helena 31 mei 1917 met Hidde Galema en 24 september 1919 wordt Aleida Helena, Leideke, geboren, over wie zoals ook over de eerdere kinderen dadelijk meer.

Hidde werd getroffen door de liefde voor kunst in de familie Reesinck, welke liefde  zijn vrouw meebracht. Deze liefde zou ook duidelijk tot uitdrukking komen bij Hiddes kinderen uit zijn eerste huwelijk. Hun moeder was immers ook artistiek maar moeder Helena bracht vermoedelijk ook de middelen hiervoor mee uit haar eerdere huwelijk.  De kinderen waren nog erg jong, toen hun eigen moeder overleed. IJsbrand was  net nog geen 8, Thea  net  4 en Sytske pas 1½, en 5  jaar later werd nu  Leideke  geboren. De kinderen groeiden samen op. De richting die zij alle vier kozen komt nog uitvoerig aan de orde. Moeder Helena was vooral ook maatschappelijk  zeer actief. Zij maakte zich  verdienstelijk voor het Apostolaats-werk van de Vrouwen van Bethanië onder niet-katholieken.

Felicitatie bij een pauselijke onderscheiding van Helena, vlnr.Elisabeth, zus van Hidde; Hanneke gaade gehuwd met zoo IJsbrand, moeder Helena en dochter Thea
Felicitatie bij een pauselijke onderscheiding van Helena, vlnr.Elisabeth, zus van Hidde; Hanneke Gaade gehuwd met zoon IJsbrand, moeder Helena en dochter Thea

Op charitatief gebied was zij werkzaam als presidente van de Katholieke meisjesbescherming. Ook was zij actief voor de organisatie kinderpostzegels en voor de tbc.-bestrijding, functies, die indertijd gegoede sociaalvoelende burgers vaak vervulden. Ter gelegenheid van haar 75e verjaardag op 23 augustus 1953 ontvangt Helena daarvoor de pauselijke onderscheiding “Pro Ecclesia en Pontifice” (voor Kerk en Paus).

In 1908 had Hidde met zijn oudste broer Klaas het agentschap van bierbrouwerij ‘De Amstel’ overgenomen. In 1915 wordt het agentschap gekocht, het wordt dan aangeduid als ‘Amstelbrouwerij-Depôt’. Rond 1924 verhuist het naar de 3e van der Kunstraat 18. Tijdens de opening van de nieuwe zaak vond er een diefstal plaats, die nooit werd opgelost. Het gevolg is geweest dat Hidde alleen de zaak  voortzet. De zaak floreerde.  Volgens Hiddes zoon IJsbrand  verdiende zijn vader in de jaren dertig ca. f. 16.000 per jaar en was hij daarmee een rijk man (gegeven Loes)

Hidde op zijn kantoor
                          Hidde op zijn kantoor

Hidde trekt zich in 1939 uit  de zaak terug, hij is dan 65 geworden en laat de zaak over aan zijn zoon IJsbrand. Hij verhuist naar Doorwerth bij Arnhem. Zijn kinderen IJsbrand en Thea zijn dan al getrouwd. Sytske en Leideke gaan mee en wonen in Nijmegen als student op kamers.

Hidde en dochter Leideke; op de slee1e kleinkind: Hidde, zoon van Thea "De Hazensprong" Villa te Doorwerth Utrechtseweg 368

Hidde en dochter Leideke; op de slee 1e kleinkind: Hidde, zoon van Thea
“De Hazensprong”  Villa te Doorwerth Utrechtseweg 368

De drie kinderen uit het  huwelijk van Hidde en Johanna                             

1. IJsbrand Nicolaas Auke Hidde Galema,  geboren 19 mei 1908 te Den Haag, trouwt  28 april  1936 voor de burgerlijke stand in Den Haag met Johanna (Hanneke) Maria Catharina Gaade, geboren 25 januari 1910 te Salemba, Nederlands-Indië. Het kerkelijk huwelijk wordt op 9 mei daaropvolgend gesloten in Rome op het Quirinaal in de kapel van Stanislaus. Hanneke werd geboren in Ned-Indië. Haar vader was daar  officier  in het KNIL, later  wiskundeleraar. In 1913 werkt hij in Indië bij de belastingdienst en in 1921 is hij daar Inspecteur Financiën 1e kl.  In 1929 gaat het hele gezin Gaade terug naar Nederland.

Huwelijk IJsbrand Galema en Hanneke Gaade

Huwelijk IJsbrand Galema en Hanneke Gaade

IJsbrand is na de lagere school naar het kleinseminarie Hageveld van het toenmalig bisdom Haarlem gegaan.est. Daarna heeft hij in het internaat van de Jezuïeten in Katwijk de HBS gevolgd, de droom van zijn grootvader IJsbrand zoals we intussen we-ten. Hij is daar erg creatief en leidt daar het jaarlijkse toneelstuk door de studenten  opgevoerd, zoals dat gebruikelijk was op dergelijke internaten. Hij begint daar ook al te publiceren. Daarna behaalt hij het kandidaatsexamen economie aan de Hogeschool in Rotterdam. IJsbrand heeft dus een brede opleiding gevolgd.

Wanneer zijn vader de leiding van het agentschap van de Amstel-brouwerij in Den Haag opgeeft wordt IJsbrand directeur. Ik volg hier mijn gegevens van Loes. Loes háár vader IJsbrand, zoon van een jongere broer van Hidde, van Bernard, is al in 1920 als jongste bediende bij zijn oom Hidde in dienst gekomen en werkt zich langzaam op en blijft in dienst wanneer Hidde de leiding aan zijn zoon IJsbrand overdraagt. IJsbrand Bernardsz. is vijf jonger dan IJsbrand Hiddesz. en hij werkt zich onder hem op tot bedrijfsleider en blijft dat ook onder de opvolger van zijn oudere neef, na 1948, die dan de leiding overdraagt. Een andere neef van beide IJsbranden, Herman Thijssen, zoon van |Jan Tijssen en de jongste zus van Hidde, Helena, geboren in Nijmegen is dan boekhouder; hij verhuisde daarvoor van Nijmegen naar Rijswijk. Geslaagde familie-leden gaven aan naaste familieleden vaak meer kans dan andere sollicitanten voor een openstaande vacature in hun onderneming.

Hiddes’ zoon IJsbrand kiest na in 1948 de zaak te hebben overgedaan voor het beheer van de bezittingen van zijn vrouw in Indië, die er niet meer blijken te zijn. Na een periode in Nederland, waarin hij zich wijdt aan zijn journalistieke loopbaan, die zijn eerste keuze betrof, vertrekt hij met Hanneke in 1962 naar Rome en wordt daar correspondent van de Telegraaf en voor de AVRO-radio.

IJsbrand Galema en Hanneke Gaade wrs. in Rome
IJsbrand Galema en Hanneke Gaade wrs. in Rome

Ouderen onder ons herinneren nog zijn stem aan het slot van een verslag  op de radio: “IJsbrand Hil-les  Galema, correspondent te Ro-me”, waarbij zijn uitspraak van ‘Róóóme’ bijzonder was. In 1973 wordt IJsbrand voor zijn verdien-sten in de Vereniging  Nederland-Italië, waarvan hij voorzitter is, onderscheiden als Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Zijn vrouw Hanneke overlijdt 19 juni 1981 te Rome, IJsbrand overlijdt 14 november 1989 in  Oosterbeek waar hij voor een ernstige ziekte werd behandeld. Na crematie in Nederland wordt zijn urn naast die van Hanneke in Rome geplaatst. Zijn huwelijk met Hanneke is tot beider verdriet kinderloos gebleven. Bij zijn overlijden erven zijn 8 neven en nichten, terwijl zijn zuster Thea, weduwe van Chef Coebergh tot haar overlijden het vruchtgebruik van de erfenis geniet. Een deel van de erfenis van IJsbrand, waarvan zijn zus Leideke en Taco Dijkgraaf, zoon van zijn zus Sytske, gehuwd met Jan Dijkgraaf, executeur waren, verdwijnt door een faillissement van Taco.

2. Theodora (Thea) Frederika Maria Galema, geboren 7 februari 1911 te Beekbergen, trouwt 18 september 1934 te Den Haag met Joseph Walter Marie Coebergh, gebo-ren 16 november 1908 te Rotterdam, zoon van Henricus, distillateur te Rotterdam en Christina Vismans. Joseph wordt altijd Chef genoemd.

Midden: Joseph (Chef) Coebergh en Thea Galema. vlnr Thea Coebergh, IJsbrand en Leideke Galema ; en Hans Coebergh en Sytske Galema

Midden: Joseph (Chef) Coebergh en Thea Galema. vlnr Thea Coebergh, IJsbrand en Leideke Galema ; en Hans Coebergh en Sytske Galema

Chef Coebergh  studeert te Utrecht  veeartsenijkunde, nadat hij zijn kandidaatsexamen aan de Tierartzliche Hochschule te Hannover heeft gehaald. Daar maakt hij ook  de  opkomst mee  van het Nationaal-Socialisme. Kort voor zijn huwelijk nam  hij de  praktijk en huis en  apotheek  van zijn collega Rapp te Oosterbeek over, Pieterbergse weg 24. In 1940 wordt hij in  Oosterbeek directeur van het slachthuis, gemeente Renkum. Ook is hij verbonden aan Burgers Dierenpark. Het gezin verhuist 1 juli 1946 naar Utrechtse weg 248 “Burmaniaheer” en na het overlijden van Chef 8 maart 1955 naar Julianaweg 14, Oosterbeek.

Thea in costuum van Oma
Thea in costuum van Oma

Volgens gegevens van Loes studeerde Thea middelbaar Frans en gaf zij na het overlijden van Chef jarenlang les bij Schroevers. In 1972 verhuist zij naar Margrietstraat 6.  Thea overlijdt 15 januari 1995  te Oosterbeek.

Vijf kinderen van Thea Galema en Chef Coebergh, alle geboren te Oosterbeek 

1. Hidde Henricus Josephus Maria Coebergh, geboren 2 augustus 1935, hij werkt in de uitgevers-wereld o.a bij het Spectrum; hij overlijdt te Renswoude, 10 maart 2000; gecremeerd te Arn-hem,  Moscowa. Hij  huwt te  Nijmegen op 15 december 1967 Truus  Melchers, dochter  van  Anton Wilhelm  en  Geertruida da Petronella  Kool geboren 21 augustus 1939. Zij wonen te Renswoude en krijgen drie kinderen:  Hidde, Bart en Koen.
2. Christina  Dorothea Maria  (Tineke) Coebergh,  geboren  26 februari  1938, ver-
pleegkundige. Zij huwt 29 juli 1961 Josephus  Frederik Wilhelmus Jacobus Bernar-
dus (Jos) Hekking, Kwaliteitsmanager Philips Nederland, zoon van Wilhelmus
Theodorus en Johanna Martens, geboren te Nijmegen 14 januari 1935. Zij wonen te Nijmegen.
3. Johanna Helena Maria Coebergh, geboren 27 december 1940, psychotherapeu-
te. Zij was ongehuwd en woonde te Amsterdam. Zij  overleed  24 november 2012
in Amsterdam waar in de Nieuwe Ooster de crematie plaats vond.
4. Hélène  Alida Theodora Maria Coebergh, geb. 19 juli  1943. Zij huwt 14  februari
1975 Ed J.G. van Weel, zoon van N. van Weel en N. van der Schoor, geboren. 6
januari 1940 . Zij wonen te Bleiswijk.
5. Johannes Henricus Bernardus Josephus  Marie (Hans) Coebergh geboren 18
juli 1948; hij werkt in de horeca, Postiljon  te  Nulde en  huwt  te Apeldoorn  17 juli
1978 Victoria ten Teye dochter N ten Teye en N. de Haan, geboren  te  Apeldoorn,
31 juli 1952. Zij wonen te Apeldoorn.

3. Cornelia Agatha Sytske Galema,  (steeds Sytske genoemd) werd  geboren te  Den   Haag 10 maart 1914 en trouwt 28 augustus 1942 te Oosterbeek, gemeente Renkum met Jan Dijkgraaf, geboren 22 december 1916 te Rotterdam. Aanvankelijk werd Cornelia Corrie

Huwelijk Sytske Galema en Jan Dijkgraaf
Huwelijk Sytske Galema en Jan Dijkgraaf

genoemd. Sinds op de middelbare school drie ‘Corries’ in één klas zaten liet zij zich graag Sytske noemen. Sytske studeerde te Nijmegen kunst-geschiedenis bij professor Brom. Zij behaalt haar doctoraat op 10 mei 1940, de dag dat de Duitsers Nederland binnenvielen. De amanuensis moest apart naar de universiteit komen om de deur te openen voor haar en twee professoren voor haar examen. Zij schreef met John B. Knipping OFM het boek “Kunst zien en genieten”, een goed en vooral voor iedereen leesbaar  boek, aldus  haar zus Leideke.

Sytske en Jan  waren bevriend  met Godfried Bomans, die toen zij na de oorlog naar Rome waren verhuisd meermalen hun gast was en voor de kinderen Sinterklaas speelde. De kinderen spraken over oom Godfried. Godfried vermeldt Jan in zijn boek ‘Wandelingen in Rome’.

Jan Dijkgraaf is zoon van Ferdinand, Deli planter en later directeur van de Rotterdamse

Woestijnlaan 44 Doorn
Woestijnlaan 44 Doorn

Droogdok Mij. Jan was journalist. Jan en Sytske woonden in Doorn Woestijnlaan 64, waar twee van de vier kinderen geboren werden. Na de oorlog verhuisde het gezin  naar Rome, waar Jan voor o.a.  de KRO en de Tijd en de Linie werkte. In Rome worden nog twee kinderen gebo-ren. Begin  jaren  ’60  verhuist   Sytske naar de |Nos in Nederland.

Jan overlijdt 5 october 1970 in Rome. Sytske  gaat  na haar pensionering en het overlij-den van Jan weer naar Rome, waar alle vier kinderen wonen. Zij overlijdt  daar 28 april 1982.

Vier kinderen van  Sytske Galema  en Jan Dijkgraaf 

1. Taco Dijkgraaf, geboren  24  juni 1943 te  Doorn, trouwt  3 september  1966  te
Nettuno, Italië met Rita Visca. Taco  werkt in  Nederland  bij  Polygram,  gaat  ca
1985 naar Rome en werkt als medefirmant  bij  zijn zwager in een zaak  van dure
kindermode. De zaak gaat failliet, waardoor een deel van de erfenis van oom IJs-        brand verdwijnt, waarover werd gesproken. Hij leeft daarna  gescheiden  van zijn
vrouw.
2. Titia Dijkgraaf, geboren  te  Doorn 15  maart 1946, overlijdt 1 juli  1946 aan kink-
hoest.
3. Sylvia Dijkgraaf, geboren 14 november 1948 te Rome, trouwt 22 december 1971
met Francesco Spallone, die reeds 27 september 1982 overlijdt. Sylvia  hertrouwt
met Fabicio Malhamé, een aannemer.  Zij woonden in  de  via dell‘Anima, vlak  bij
Leideke. Zij verhuizen later naar buiten Rome.
4. Patricia Dijkgraaf, geboren 30 maart 1951, was stewardess bij Alitalia. Zij trouwt
28 juni 1975  met  Antonello Ciai. Sinds  1994 exploiteren  zij met  redelijk succes
een eigen hotel in Costa Rica, een spaghetteria, dat zij inmiddels in 2004 hebben
verkocht.

IJsbrand en Sytske en Thea,

de drie kinderen uit het 1e huwelijk van Hidde, nog als kind

4. Leideke, dochter  uit het 2e huwelijk van Hidde met Helena Reesinck

Dochter Aleida Helena Galema, Leideke genoemd, werd geboren 24 september 1919 te Den Haag. Zij is mijn belangrijkste informante van dit artikel. Ik ontleen nu eerst enige informatie aan een van de vele sites op internet, waarop onder “Leideke Galema” heel veel over haar te vinden is, hetgeen verduidelijkt wat zij in urenlange gesprekken kortgeleden in Arnhem mij vertelde en waarin wij als familie van elkaar van een gelijke generatie met elkaar spraken. Leideke vertelde niet alleen veel over zichzelf maar zij hoorde ook graag over de familie, die zij nooit uit het oog en uit het hart verloor, en waarvan velen haar opzochten in Rome.

Leideke groeide op als kind in Den Haag waar zij in sportverenigingen te maken kreeg met niet-katholieke kinderen. Zo leerde zij andere tradities dan de haar eigen kennen. Pater Hendriks, reeds genoemd als schaakkameraad van haar vader hield lezingen voor niet-katholieken. Ook langs die weg groeide haar belangstelling voor de oecumene. Hetgeen misschien wel het belangrijkste was, was dit, dat haar moeder  steeds zei, dat in hetzelfde jaar, dat een niet meer verwacht maar een alleszins verhoopt kind (dat was Leideke) geboren werd, de Vrouwen van Bethanië waren gesticht door de jezuïet pater van Ginneken. Deze congregatie was gericht op katechese en bekeringswerk maar vooral op oecumene. Met oecumene was echter geen bekeringswerk bedoeld  maar eenheid, dat is zeer belangrijk; het gaat  vooral om kennis van elkaars geloof. Dit heeft volgens mij niets met progressief en conservatief te maken maar met realisme. Kennis van en belangstelling voor de congregatie van de Vrouwen van Bethanië werd Leideke en de andere kinderen van jongs af aan bijgebracht. Vader Hidde bood hen alle vrijheid. Leideke volgde een opleiding voor het Montessorionderwijs in Den Haag. Toen ze vlak voor de oorlog eindexamen deed en verder wilde  gaan studeren bood haar vader haar de kans eerst een jaar naar het buitenland te gaan. Dat was zeer vooruitstrevend. Van deze kans maakte ze graag gebruik. Ze vertrok naar Parijs om aan de Sorbonne kunstgeschiedenis te gaan studeren. Maar al in het eerste half jaar viel Polen voor de Duitsers en moesten alle vreemdelingen Parijs verlaten. We hebben gezien dat in 1939 het gezin vanuit Den Haag was verhuisd naar Doorwerth, slechts enkele kilometers ten westen van Arnhem. Leidekes ouders hoopten daar een rustige oude dag te hebben. Leideke keerde dus terug naar Doorwerth in de villa “De Hazensprong.” Bij thuiskomst wilde ze graag kinderpsychologie of psychologie gaan studeren maar de oorlog maakte dat onmogelijk. Leideke gaf in Doorwerth  les op de Kleuterschool, o.a. aan haar kleine nichtje Tineke , dochtertje van haar zus Thea.

Het einde van de oorlog was er ook de oorzaak van dat huis en haard verloren ging, zoals we nog zullen zien. Na de oorlog stond ze met lege handen. Ze zocht werk en vond het als secretaresse van Prof. Buytendijk, hoogleraar psychologie in Utrecht en Nijmegen en bijzonder hoogleraar in Leuven. Met veel genoegen heeft ze dit werk tweeënhalfjaar gedaan.

Toen kwam het moment dat ze naar de Vrouwen van Bethanië wilde gaan. Ze trad in 1949 in en legde in 1954 de eeuwige geloften af. In Nijmegen volgde ze een stevige opleiding in theologie en pedagogie  om in de congregatie werkzaam te zijn. Met meerdere Vrouwen vertrekt zij in 1960 naar  Rome  om  samen met  hen in de “Foyer er Unitas” = Vuurhaard van Eenheid (duidend op ‘oecumene’) te gaan werken. Na  enige omzwerving raken zij gevestigd in de Via S. Maria dell ‘Anima 30, aan de Piazza Nuova. Daar wordt om te beginnen een gastenverblijf gevestigd om vooral niet-katholieken kennis te doen nemen met het gebeuren Rome. Leideke vertelt hier enthousiast over. Zij hield met haar congregatiegenoten  rondleidingen in Rome.

Leideke- onder de paraplu- leidt een groep rond in Rome
Leideke- onder de paraplu- leidt een groep rond in Rome

 Het werk breidt zich geleidelijk uit. Zij wordt  een van de drie auteurs van een rijk geïllustreerde uitgave in 1996 om de monumenten van Rome zowel kerkelijk als menselijk beter te doen verstaan, zoals de oecumenische Nederlandse kardi-naal Willebrands, met  wie de Vrouwen van Bethanie zeer nauw samenwerkten, in de geest van het tweede Vaticaans Concilie schrijft in zijn voorwoord op de uitgave, van een rijk geïllustreerd boek, eveneens getiteld Vuur-haard van Eenheid. (Veertig Jaar Foyer Unitas 1952-1992, geschreven door Josefa Koet, Leideke Galema en Marion van Assendelft.)

Josefa Koet en Leideke Galema
Josefa Koet en Leideke Galema

Tijdens het Vaticaans Concilie bieden  de Vrouwen  op  verzoek ook  verblijf aan vertegenwoordi-gers van andere kerken en religies die als waarnemers deelnemen aan het Concilie. Daar ontmoeten 31 nationaliteiten el-kaar. Leideke vertelt dat het Vaticaan een grote aantrekkingskracht heeft op ande-re godsdiensten die de katholieke Kerk benijden om het Instituut van het Kerkelijk Recht, dat tucht en orde schept in een kerkelijke ge-meenschap. Dit valt goed te begrij-pen maar veronderstelt naar mijn mening tegelijk een ontzaglijk grote verantwoordelijk-heid, en vereist een open en vrije gedachtewisseling. Er bestaat ook een regelmatig contact tussen het “Foyer Unitas” en het Nederlands Prieste-rconvict, waar onder le-iding indertijd van de latere bisschop Muskens priesters als student uit Nederland ver-blijven voor een studie aan Vaticaanse Universiteiten, vooral voor een studie van het Kerkelijk Recht. Leideke heeft de meeste huidige bisschoppen goed gekend als stu- dent. Bovendien was zij bestuurlid van de “Kerk der Friezen”. In haar tijd werd deze kerk gerestaureerd en zij wordt door pelgrims veelvuldig bezocht. In het begin beschikte de Foyer Unitas slechts over enkele kamers in Palazzo Salviati. In de zestiger jaren kreeg, zoals reeds vermeld, de Foyer de beschikking over een gebouw aan de Piazza Nuova. Het was een gebouw uit de 17e eeuw in bezit van de familie van Paus Inno-centius X. 200 Jaar was niets aan het gebouw gedaan. De doel-stelling van de Foyer kwam geheel overeen met de doelstelling van de illustere familie; deze verbouwde het gebouw geheel volgens de geuite wensen. De volgende foto’s geven daar een goede indruk van.

De Bibliotheek over 2 etages

De Bibliotheek over 2 etages

Ingang van de Foyer Unitas

Ingang van de Foyer Unitas

 

Kapel in de Foyer
Kapel in de Foyer

                                          

Mgr. Bekkers in gesprek met journalis Dick de Vree tijdens het Vaticaans Concilie 1962-1965 in Rome

Mgr. Bekkers in gesprek met journalis tDick de Vree tijdens het Vaticaans Concilie 1962-1965 in Rome

Tegen het einde van de vorige eeuw zijn Jozefa Koet en Leideke Galema zijn nog maar alleen. Besloten werd met het Bestuur van de Vrouwen van Bethanië in Nederland het werk geleidelijk af te bouwen. Rijk in het verstaan van de werkelijkheid vertrouwen zij er op dat de ‘Haard’, de Foyer blijft gloeien.Enkele theologiestudenten, die het werk van de Foyer Unitas hadden leren kennen, za-gen het als een uitdaging om het idee van een spirituele vorming  in  een  Lay   Center  voort  te  doen  leven. De Foyer Unitas houdt op te bestaan maar het Lay Center ont-staat in Rome.

Leideke op audientie bij Paus Johannes Paulus XXII en kardinaal Simonis
Leideke op audientie bij Paus Johannes Paulus XXII en kardinaal Simonis

Leideke’s contact met het Vaticaan blijkt uit een audiëntie bij Johannes Paulus XXII.

Sinds 2000 woont Leideke in een appartement van een bejaarden-complex, Arnhem, waar zij, 92 jaar, met gebruik van moderne communicatiemogelijkheden volop betrokken blijft bij de vele vrienden die zij heeft gemaakt in Rome.

Toen ik op bezoek was  bij een vriend in hetzelfde bejaardencomplex te Arnhem viel de naam Leideke Galema en het contact was toen snel ontstaan. Het is een vraag of ik haar anders ooit ‘ontdekt’ zou hebben. Niet alleen herinneringen aan vroeger werden opgehaald getuige de vele foto’s, de toekomst bleek  ons ook sterk bezig te houden; het ontbreekt ons beiden niet aan optimisme, wij voelen ons beiden aangetrokken door mensen. Onze familieverwantschap was de belangrijkste aanleiding voor ons contact. Maar er is nog een andere reden, waarom ik zo uitvoerig ben geweest. De geschiede-nis van de meeste Galema’s en Galama’s door de eeuwen heen wordt gekenmerkt door het katholieke geloof. Op vele wijzen heeft dit onze ontwikkeling beïnvloed, of wij onszelf nog katholiek noemen of niet. Ik ben nog niemand tegengekomen, voor wie familie minder telt omwille wat iemand gelooft, eerder het tegendeel. Dit bleek mij bij de donateursdag in 2010. Hiermee is evenwel niet alles gezegd.

   De drie gezusters Thea  Leideke  Sytske              Galema

                                       De drie gezusters
                                    Thea Leideke Sytske
                                              Galema

In 1939 was Hidde met gezin verhuisd naar Doorwerth, naar ville “De Hazensprong”. Sytske en Leideke waren nog thuis. 31 Mei 1941 vierden Hilde en Helena daar hun 25 jarige huwelijk.

1. Hanneke Galema- Gaade  2 Leideke Galema 3. Thea Coebergh-Galema 4. Chef Coebergh 5. Dochtertje Hanneke Coebergh  6. Oma Helena Galema-Resing 7. Dochterje Tineke Coebergh 8. Zoontje Hidde Coebergh 9. Opa Hidde Galema 10. IJsbrand Galema 11. Sytske Dijkgraaf -Galema  12. Jan Dijkgraaf

Bij dit 25 jarig huwelijksfeest  werd een nieuw tuinmeublement aangeboden. Dit zal gepaard zijn gegaan met de vurige wens dat daar nog lang van genoten zou mogen worden.De Duitse bezetting was juist het derde jaar ingegaan. Er was nog geen enkel uitzicht op bevrijding. Niemand had ook maar enig idee hoe deze bevrijding zou komen. Men dacht nog het meest aan een landing op de kust aan zee. Toen deze in Normandië plaats vond dacht men dat de geallieerden wel direct door zouden stoten naar Duitsland. Niets was minder waar. De grootste slag zou gestreden worden rondom Arnhem.
Op 17 september 1944 was het zover. Een maand na de luchtlanding in Oosterbeek wordt Hidde met gezin gedwongen zijn huis te verlaten en te evacueren naar Beek-bergen. Beekbergen was hem bekend, zoals we weten. In januari 1945 verhuist hij naar zijn dochter Sytske in Doorn die gehuwd is met Jan Dijkgraaf.

De “Hazensprong” bleef tot het einde toe gespaard maar brandde tengevolge van on-voorzichtigheid van de Cana-dese soldaten die er waren ingekwartierd   tenslotte  tot  de grond toe af.  Het verhaal  gaat dat  Prins  Bernard  op  dat moment in een Jeep langs kwam en gezegd zou hebben: “arme eigenaars”. De verzekering weigerde de schadevergoeding, omdat niet duidelijk was dat de brand het gevolg van oorlogs-handelingen was. De ergernis hierover heeft mede bijgedragen tot Hiddes plotselinge  dood.

Helena Galema Resink in Huize Mariënberg te SoestdijkOp 15 augustus 1945 verhuizen Hidde en Helena naar Soestdijk, Huize Nieuw Mariënburg, waar Hidde  enkele dagen  daarna 18 augustus plotseling overlijdt.  Helena blijft tot haar dood 6 oktober 1967 hier wonen. Hidde en Helena zijn beiden begraven in de Kerkhoflaan te Den Haag.