Een interview

 

Door: Anna Galema                        (gepubliceerd in de Gale/ama Nieuwsbrief 1 juli 2011

De familiegeschiedenis bestaat uit verhalen die zijn doorgegeven. Wat wordt verzwegen gaat waarschijnlijk verloren. Tenzij familiearcheologen met resten dat alsnog weten te reconstrueren. Als er familiearcheologen bestaan, dan is Joseph Galema (85) er beslist één. Door zijn verhalen komen overledenen, wiens aanblikken op foto´s allang zijn vergeelt, opnieuw tot leven. Ik ben benieuwd wat hem drijft bij al dat gegraaf in het verleden en of hij alles durft op te schrijven.

‘Je vraag komt op een uitstekend moment’, klinkt Josephs stem door de telefoon, als ik zeg dat ik hem wil interviewen over zijn fascinatie voor het familieverleden. Hoe dat zit? Daar kom ik wel achter als ik naar zijn huis in Breda kom. En dat antwoord maakt me eigenlijk nog nieuwsgieriger naar de man die al die Gale/ama’s die voor ons leefden zo interessant vindt.

Zijn artikelen zijn vaak rijkelijk geïllustreerd en vullen een groot gedeelte deze krant. Zijn zoektocht begint soms bij een fotoboek, een boerderij of een persoon die hem interesseert. Maar dan stuit hij vast niet alleen maar op heroïsche daden en zaken die het Gale/ama-licht kunnen verdragen.

In het centrum van Breda is op de eerste etage een keurig appartement, waar helemaal geen metershoog archief te vinden is. ´Priester en publicist´ is hij volgens het Blauwe Galema boek. En dat boek gebruikt Joseph als leidraad bij zijn onderzoek. “Zonder deze genealogie zou dat onbegonnen werk zijn geweest” zegt hij. Joseph noemt zichzelf een perfectionist. Via meerdere wegen gaat hij na of zijn informatie klopt. Hij begon met schrijven toen hij door de Brabantse familietak naar voren werd geschoven, om hen te vertegenwoordigen binnen de familiestichting. Zijn eerste boekje ‘Boerderijen route’ over de 13 boerderijen van IJsbrand Klazes Galema presenteerde hij op de reünie in 1989, geheel in stijl.

Joseph Galema verkleed als IJsbrand Klazes Galema tijdens de presentatie van zijn eerste boek.

 

Waar komt die interesse in het familieverleden vandaan?                                                                                                                Vroeger werd niet over familie gepraat, helemaal nooit. Mijn moeder overleed toen ik vier was. Ook mijn grootouders IJsbrand Galema en Elisabeth Kramer stierven op jonge leeftijd. Ze lieten veel kinderen en een aardige schuld na. Waarom ze zijn gestorven en hoe al die kinderen zo goed terecht zijn gekomen, dat wilde ik graag weten. Hoe meer ik me erin verdiepte hoe interessanter het werd. Ik probeer me te verplaatsen in men-sen uit die tijd en zo komen ze voor mij tot leven. Zo kwam ik erachter dat mijn over-grootmoeder Siebrigje Brandsma de weeskinderen stimuleerde om naar Brabant te gaan. Daar zochten ze namelijk boeren zonen om mede een nieuwe zuivelfabriek op te richten en daarvan directeur te worden. Zo kwam het dat drie broers Galema directeur werden van een fabriek, waarvan we een voortvloeisel nog steeds kennen onder de naam Campina.

Bent u niet bang te rooskleurige verhalen te schrijven over de Galema’s en Galama’s?                                                                                                                Daarom schrijf ik graag in de Ik vorm. Dan blijft het mijn mening. Ja, er zijn dingen die ik niet kan vertellen of niet mag vertellen. Ik probeer het zo te schrijven dat iemand die wel weet wat er achter schuilt, dat wel begrijpt. Maar het is dan geen eerlijke geschiedenis, nee. Maar waarom zou ik schrijven over onwettige kinderen? Dat durf ik niet aan. Misschien kan ik het wel niet omdat ik priester ben geworden. Ik was gewend aan een geheimhoudingsplicht.

U bent dus bang om mensen zoveel jaar na dato met een schokkend verleden te confronteren. Maar het kan toch ook juist opheldering geven?                               De vader van Frans Kramer heeft een kind verwekt voor de huwelijksdatum, dat is te constateren. Maar bijvoorbeeld buitenechtelijke kinderen, dat is wat anders. Daar schrijf ik niet over. Dat past niet in een familieverhaal, waar het te verwachten is dat mensen elkaar kennen. Als een dochter vroeger een kind kreeg met knecht, dan was het kind weg, knecht weg en ook de dochter. Zulke dingen hebben een grote archeologische waarde.

Als u denkt aan de Galema´s, wat denkt u dan?                                                        Dat ze zeer verschillend zijn. Er is een ondernemerstak, die ook risico ondernemingen is begonnen. Een boerentak en mijn eigen tak van Jan, de tak van het goede leven noem ik die maar even.In het begin vond ik ze zuinig op het gierige af. Dat is ook wel te begrijpen want een boer moet reserveren voor andere jaren. Trots zijn ze ook, trots dat ze Gale/ama zijn. Er waren praktisch geen arbeiders te vinden met onze achternaam. Zelfstandigheid hadden ze hoog in het vaandel en daar hoorde ook een standsgevoel bij. Ik denk ook aan Friesland. Hoewel ik in Brabant ben geboren en getogen, voel ik me ook verbonden met Friesland.

 Bent u net zo geïnteresseerd in Familiegeschiedenis van uw moeder?             Nee, ik heb wel fotoboeken geanalyseerd maar ik heb er niet over geschreven. Van die kant heb ik geen genealogische achtergrond, geen blauwe Bijbel zeg maar. Het wordt een stuk lastiger daardoor. (noot van Joseph: ‘Intussen is er genealogich onderzoek gedaan en heb ik uitvoerig over mijn moeders familie ‘ Hootsmans’ ‘ geschreven, zie de hoofdpagina van de site)

 ‘Zonder deze genealogie zou mijn werk onmogelijk zijn. Je moet ergens vanuit kunnen gaan.’

Is familie belangrijk voor u?                                                                                       Ja, die heb ik altijd belangrijk gevonden. Je familie zegt ook wat over jezelf. Je ziet dingen die je kunt herkennen. Vanaf mijn 12e levensjaar ging ik naar een kostschool en sinds die tijd kwam ik nog weinig thuis. Vriendjes had ik daar niet. Het leek heel bedrei-gend om binnen die jongensgemeenschap contact met elkaar te maken. Ik miste het gezinsleven en de warmte die daarbij hoorde. Op den duur weet je bijna niet meer wat je mist, maar je mist wel wat.

Zoekt u familie omdat u iets mist?                                                                              Dat zou best eens kunnen. Ik heb belangstelling voor iedereen in de familie, omdat we kennelijk iets gemeenschappelijks hebben. Of dat nou Friesland is of de tijd waarin we leven.                                                                                                                                Ik ben geen priester geworden om het geloof te verkondigen. Ik wilde onder mensen zijn en van alles organiseren. Maar ook als priester wordt je apart gezet. Ik stond boven iedereen, dat was niet aangenaam. Je kon eigenlijk niet jezelf zijn. Dat kan ik bij een groot aantal Friese familieleden wel. Ik begon meer na te denken. Bij hen kon ik mijn creativiteit kwijt. Maar soms houd ik me toch wel in. Mijn vader die veel te vroeg is overleden zei op het einde van zijn leven, dat ze in Friesland soms dachten het alleen te weten. Hij zei dat niet alleen. Misschien word ik daar ook door gedreven.

 Schrijft u voor uzelf of voor anderen?                                                                         Ik schrijf niet doel gericht. Het klinkt filosofisch, maar de weg is belangrijker dan het doel. Want als je dat bereikt hebt, moet je weer opnieuw beginnen. Het levert me veel plezier op. Toch is het wel leuk als je gelezen wordt, ja.

Wat voor reacties krijgt u?                                                                                            Ik hoor in mijn directe omgeving wel geluiden dat mensen het begrepen hebben, ook al is het soms ingewikkeld. Genoeg om er mee door te gaan. Slechts één keer hoorde ik iets negatiefs. Recentelijk zei iemand dat mijn verhalen te lang zijn en dat er niet door heen te komen is. Daarom ben ik ook blij om nu met dit interview in de nieuwsbrief te komen. Nu kan ik uitleggen waarom ik zo schrijf, als ik schrijf. En dan zullen we wel zien of mijn werk daadwerkelijk ingekort moet worden, want daarbij kan ik me wel wat voorstellen.

Hoe komt u nu op verhalen?                                                                                   Soms begint het met een fotoboek, dan kom ik een persoon tegen die me interesseert. En de zoektocht kan beginnen. Soms weet ik in het begin niets. Ik zoek in kerkboeken, familieboeken en brieven zijn ontzettend belangrijk. Het internet archief in Leeuwarden geeft plattegronden van boerderijen bijvoorbeeld. Data zijn natuurlijk belangrijk. Je gaat alles combineren. Ik zoek tijdgenoten op als dat nog kan, soms is het gewoon lukraak (alle) mensen met die naam uit het telefoonboek bellen. Gelukkig heb ik veel contacten en weet ik vaak wel iemand te vinden die me verder kan helpen.                                 Een handige manier is ook om iemand naar zijn fotoboek te vragen. Wanneer dat wordt geopend hoef ik niets meer te vragen, dan komen de verhalen vanzelf. Ik zeg vaak tegen mensen dat ze hun fotoboeken moeten digitaliseren, dan blijft het bewaard. 

Een koffer met 500 bidprenten die Joseph is toegestuurd. Misschien het begin van een nieuw verhaal?

Zijn er nog meer mensen die dit werk doen voor de Gale/ama familiegeschie-denis?                                                                                                                              Er zijn er wel meer die verzamelen, maar velen komen niet tot schrijven. Soms stimuleren mijn verhalen anderen om aan de slag te gaan en dingen uit te zoeken.

Wie gaat het van u overnemen?                                                                                                                 Nou dat vind ik de belangrijkste vraag. Ik probeer te stimuleren. Maar een antwoord heb ik zo één twee drie niet. Belangrijk is dat iemand het kan. Een beetje algemene ontwik-keling moet je hebben. Ik kan voorlopig nog jaren vooruit. Maar ik wil het ook best overdragen hoor, als het bestuur het wil.

Reacties op dit artikel kunnen naar:                                               josephgalema@ziggo.nl en annagalema@gmail.com

Curriculum                                                                                                      Naam:Joseph Johannes Theresia Galema                                                             Geboren op 1926 13 februari.in ‘s-Hertogenbosch                                                      Nooit getrouwd, geen kinderen                                                                                 Volgde het klein- en groot seminarium                                                                        Werd in 1951 als priester gewijd                                                                               Werkte als Kapelaan                                                                                                 Richtte zich als functionaris op de geestelijke zorg voor de jeugd.                      Studeerde in 1972 af als Sociaal Pedagoog                                                                     Werkte als leraar godsdienst en gedragswetenschappen op verschillende scholen.      En richtte een stichting op voor kansloze jongeren (en later ook ouderen).

Publicaties:                                                                                           interview Josephgalematafelfoto                                                                                                                                  Naast diverse wetenschappelijke boeken schreef Joseph Galema het volgende over de familiegeschiedenis

Boeken:                                                                                                                             – Boerderijen route, de boerderijen van Ysbrand Klases                                         Galema (1873) (1994)                                                                                                         – Tot in het vierde geslacht, een familiekroniek (1997)                                                       – Kramer Kubaard, een familiekroniek (1998)

Artikelen:                                                                                                                Diverse voor familiekranten vanaf 1996

Films:                                                                                                                                 – Over de 13 boerderijen drie dvd’s met interviews met bewoners                                     – Film over melkfabrieken waar drie broers Galema’s directeur waren                               – Over Brabantse tak van de Galema’sAnna Galema

 Anna Galema vindt men in het Gale/ama familieboek op blz149: 1.14.138                          Men vindt meer over haar op haar website: www.annagalema.nl

op d’Alpes Huez